Deur die vensters van my eie auto.

Ek ry deur die teerpaaie van Paramaribo in Suriname … by die meeste zebrastrepe is die lyne teen die sypaadjie al wat oorgebly het.  As jy nie weet waar die strepe en bane is nie, gaan die lyne op die pad jou nie help nie.

Waarvan praat ek?  My nuwe tuiste natuurlik.  Dit klink nog so onwerklik soos drie maande gelede: September 2018 het die miskien begin, Oktober 2018 het ons die stukkie wêreld ontmoet en daarna was dit die chaos van organiseer en beplan om ons lewe in ‘n boks te pak vir die trek na Suriname waar ons 2019 ons oë oopgemaak het na die 25-uur se reisplan uit Suid Afrika.

‘n Stukkie Afrika in die Noorde van Suid Amerika.  Toeriste aantrekkings sluit in die Ghana Jungle Tour waarheen Ghana-slawe gevlug het en vandag nog woon soos in Ghana voor hulle weggevoer is.  ‘n Regte Stukkie Afrika hier op ons voorstoep.  Die tweede verassing is … Nederlands.  Jip! Dit is die voertaal.  Nie Spaans wat Suid Amerika domineer of selfs Engels nie.  Rou Nederlands waar woorde soos Jongeling nog gebruik word vir klein kinders, jy jou Brooddoos met kos skooltoe vat en jy in die Hotel woon, nie bly nie.  Ons nuwe lewe is nou op ‘n stukkie van die Amazone en die Ewenaar.  Dit is tans die Winter-Reënseisoen wat beteken dit reën ‘n rivier vol by die voordeur van die hotel en is 31 grade sonskyn agter by die swembad.  Jy kan oor die hoë brug ry – hoog genoeg sodat skepe onderdeur met die Surinamese rivier kan vaar hawe toe – na New Amsterdam waar jy meer sal leer van die Boeroes wat uit Nedeland gekom het, terwyl die Geskiedenis in die Surinaamse Museum aan die kant van die brug vertel word uit die oog van die ‘locals’ en die Politiek.

Ons beleef die wêreld deur die vensters van Lyf se werksbakkie of die hoteldrywer se auto … alles bly vreemd.  Al lyk dit bekend, bly dit vreemd … ek weet eenvoudig nooit waar ek is nie!

Ons is steeds hotelbewoners.  Wie sou nou dink jy kan ‘n ‘regular’ wees by ‘n hotel?  Die meeste staflede het ons gegroet soos ou bekendes en onthou van Oktober af.  Met ontbyt vra jy nie meer vir koffie nie, hulle weet jy drink koffie met melk of verkies lemoensap.  Die sjef is verbaas as hy by jou tafel aankom met twee gebakte eiers, ‘sunnyside up’, maar jy sluk ‘n lepel Oatspap af vir bietjie verandering.  By die swembad sit jy vir ‘n kort rukkie voor jou Virgin Strawberry Daiquiri opdaag en vir Lyf ‘n yskoue … Cola.  Nee!  Nie ‘n yskoue bier nie; Lyf is 24 uur aan diens en ‘n telefoonoproep ver van groet en ry … wat my weer afhanklik maar van ‘n drywer.

Ek kan nie presies sê hoekom ons nog nie in ons huurhuis ingetrek het nie.  Dalk ‘n dispuut oor wie die verskriklike duur meubels gaan betaal en jammerte dat hulle nie maar ons meubels met ‘n skip saamgestuur het nie?  Aanvanklik was die ‘window shopping’ nogals irriterend gewees.  Wie neem nou ‘n foto van elke liewe item wat jy in jou huis wil hê van ‘n teelepel tot ‘n kopstuk.  Wie sit dit in ‘n dokument vir die nuwe maatskappy se HR afdeling en trek ‘n ‘spreadsheet’ op met pryse?  Of dalk is die uiteindelike vraag wie was die meeste verbaas toe die spreadsheet ‘n ‘autosum’ aan die einde doen?  Die spreadsheet se naam is ‘Reality Checker’ … en ons verblyf is pas verleng met nog ‘n week.

Ewe geduldig het ‘n ander drywer my elke dag na ‘n ander meubelwinkel toe gevat.

Ja ek weet ek kan self bestuur!!  Hier buite staan ‘n splinternuwe Ford Kuga wat geleen is tot ek my eie kar kry.  Ek kan sê dit is eenvoudig te gevaarlik om in ‘n vreemde land se Ford Kuga in te klim met ‘n nuwe Samsung foon …

Bang?  Asseblief – enige Suid Afrikaner met ‘taxi-negotiation-skills’ kan omtrent enige plek in die wêreld bestuur.  Het ek genoem dat ABS brieke waarskynlik in die land ontwikkel en getoets is?  Meeste hou dalk by die 40 km/uur spoedgrens, maar bitter min ry stadiger – spitsverkeer of nie.  Dit is ry en briek!  Ry en briek!  Surinaams vir Stop-tekens is ‘Yield-and-Go”.  As dit oop is, ry jy!  Jy sal vinnig ‘n hoeter agter jou hoor as jy vir ‘n oomblik dink jy moet by ‘n stopstraat wag, kyk en dan ry.  Ain’t gonna happen!   Die paar robotte is hier slegs vir wegtrek-kompetisies: wie is eerste uit die blokke – jy of die ou agter jou??  Jy druk jou neus so bietjie vir bietjie in tot iemand so gaaf is om in spitsverkeer vir jou ‘n plek te gee of … wel … tot jou neus so voor iemand is dat hy moet besluit of hy vandag in jou wil vasry of jou ‘n plek wil gee.  En die selfvertroue waarmee die klomp so indruk is indrukwekkend:  jy dink nog jy ry, dan kom hy hier voor jou verby gery.  Callie sê vir ons is daar geen kort-of agterpaadjies nie: as ek bestuur gaan alle paaie lank vat!

Vir die meisies se gemoedsrus is dit dus beter as ‘n chauffeur hulle by die skool aflaai en dit pas tog heeltemal by die profiel van ‘n kind wie se adres MARRIOT HOTEL is?  Watter hotel-kind se Ma ry haar rond?  REGTIG???

My ‘Fear of the Unknown’ is bestuur.

Die meisies s’n was ‘n nuwe skool met ‘n nuwe taal en nuwe reëls, nuwe kinders, nuwe ALLES.  Dag een het hulle reeds 06h00 gereed gestaan om te ry en baie senuweeagtig gewag vir ontbyt wat toe eers vanaf 06h30 bedien word.  Hoe moes ons ook nou weet die skool is slegs 15 minute van die hotel af … dit is nou met Lyf of ‘n drywer agter die stuur!  Die onseker bang gesiggies wat die oggend oorhandig is in die hande van die Graad 5 en 9 onderwysers het teen 14h00 die middag verander na gelukkig, vreedsaam en … sterk!  Hulle het dag een verower.  Emmie het die hele 45 minute se spitsverkeer hotel toe gepraat en gesels terwyl Callie stil en vreedsaam in haar eie Online-Schooling wêreld by die venster uitgekyk het.  Dit klink of Emmie terug is na vakansie en ken al agt klasmaats se name afkomstig van China, Suriname en Nederland.  Callie … sy kan nie minder omgee wie die 10 ander is nie?  Sy is gelukkig om drie periodes ‘n dag saam met hulle te spandeer en die ander 5 skool te gaan op die Internet.

In twee weke het baie gebeur; nie alles nie, maar baie.

Oujaar het ons die massas ingevaar in Paramaribo se strate.  ‘n Gedeelte van die stad word toegemaak en almal van Suriname kom hoofstad toe waar maatskappye klappers skiet van 100m of langer (afhangende van die jaar se sukses).  Ek en Lyf was reg om ‘n bier saam die locals te drink en in die strate saam die vreemdes te dans toe ons die bleek en angstige gesiggies van die meisies raaksien.  Klank kom uit elke derde UNO se kattebak – oorverdowend, indrukwekkend.  Om nie eers van die Bierman te praat nie – daar is meer biere in sy klein karretjie se kattebak as ‘n Shebeen in Soweto.  Volgende keer los ons die meisies by die huis en gaan ontmoet die ‘locals’ op ons eie!

Die sirkus uit Mexico was fantasties: dit is groot soos toe ons kinders was.  Die hele dorp was al daar, almal praat daarvan – vir ‘n maand lank is dit op almal se lippe!  Hulle is geskroef as hulle Noord wil naam maak, Trump sal dit nie toelaat nie, so die Suide sal dit wees!  Ons was presies waar ons hoort:  my span het uit hul mae gelag, gelukkig om bymekaar te wees al is dit so ver van alles wat bekend is.  Ons het deur die skielike reën in absolute vrede sopnat gesit en sirkus kyk!

Lyf het sy pad tussen hotellewe en die myn gevind en ons met selfvertroue agtergelaat om ons eie ‘battles’ te ‘face’ en te ‘fight’.

Taal is moeiliker as wat ek gedink het.  Alhoewel daar soveel Afrikaanse woorde in elke gesprek voorkom weet ek eenvoudig nie wat iemand vir my probeer sê nie.  Opwindend, het ek spoedig besef, is nie ‘n woord om ligtelig te gebruik nie.  In Nederlands het dit ‘n seksuele konteks en is dit nie dieselfde ‘excitement’ wat ons in Afrikaans ken nie.  Ek is so lief vir opwindende stories en om opgewonde te wees!!!  Jy sou dink ‘n nuwe taal moet jy net leer praat … maar jy moet ook leer om sekere woorde nie te praat nie!

Derdewêrelds verstaan ek nou anders?  Uit die vensters van elke drywer se ‘auto’ sien jy ‘n land wat so half in tyd gaan stilstaan het.  Die Apoteek het ‘n rak agter ‘n toonbank waar slegs die apteker toegelaat word – ‘n rak met die absolute basiese medisyne waar sinus nie bestaan nie en niemand nog ooit van depressie gehoor het nie.  Hier is die petroljoggie so belangrik soos die kelner of die Hotelbestuurder.  Om te weet waar die strepe eens geverf was op die pad, moet jy die een voor jou volg.  Die eerste robot-weergawes staan hier oor die pad en pronk en jou selfoon kontrak is nog op papier.  Alle karre is oud, behalwe die expats wat company karre ry en seker die rykste politikuste of ‘n besigheidsman hier en daar.  Die geboue is jare laas onderhou: langs die een winkel val ‘n houthuis inmekaar en aan die ander kant het ‘n Chinees sy winkeltjie oopgemaak.  Hy kan nie ‘n woord Nederlands of Engels praat nie, maar kry dit reg om sy produkte in SRD te verkoop.  Hier is nie ‘n SPAR op elke hoek nie, die hele stad het twee soortgelyke winkels.  Hier is nog ‘n regte egte café met melk en brood en dalk ‘n suigstokkie en toiletpapier af in die straat.  Soos orals in die wêreld is die meeste arm en ‘n paar is ryk.  Maar hier stap ‘n Christen uit die Kerk uit en groet die Moslem oorkant die pad.  Niemand praat af na ‘n ander nie.  Dit is ‘n land waar daar een volk oorgebly het uit ‘n geskiedenis van Boeroes, slawe uit Indie en Ghana of die intrekkers van Indonesië en China.  Hier is nie rassisme nie, want almal is getroud met almal, alle gesinne en agtergronde en nasies vermeng tot een.

Daar kom ‘n tyd om alle vrese aan te pak … en die dag het toe aangebreek op dag drie by die nuwe skool.  Dit was ‘n fantastiese uitstappie reg rondom die stad wat die normale 15 minute rit na ‘n uur verleng het.  Toe ons by die brug kom wat oor die rivier links draai het ek geweet regs is nou die naaste pad skooltoe.  Ek kan met absolute oortuiging sê dat ons plekke in ons twee weke gesien het waar Lyf nog nie eers gery het nie.  Ja, die meisies was ‘n halfuur laat vir skool, maar my vrees vir self bestuur is nie alleen totaal en al uitgewis nie … ek het nou die middestad en buitewyke van Paramaribo gesien en gery.  Ek is net bitter dankbaar niemand het ‘n plassen nodig gehad nie, want daarvoor moet jy betaal en ek kan nie met alle sekerheid sê ons was altyd op veilige plekke nie … Middestad of ‘township’, hoe dit ookal gelyk het in ons Suid Afrikaanse definisies en beskrywings, ons het nie ‘n oomblik bang of onveilig gevoel nie!

Die Here werk op Sy vreemde manier.  As ons nie meer in die hotel gewoon het nie, sou ons nie so ver moes ry of so ver verdwaal het nie.  Dit is hier tussen die bekende vreemdelinge waar ek ‘n plekkie kry en iemand het om te groet elke oggend.  Dit is ‘daunting’ om te weet ek ken nie een persoon in een enkele straat nie.  Anri bel nie meer elke oggend vir koffie nie en daar is niemand by die skoolhek om te groet nie.  Wanneer ons hartsmense van die werk afkom, kom ons meisies van die skool af.  Die wêreld en mense soos ons dit ken gaan ongestoord aan sonder ons … Dalk verlang hulle?  Dalk is daar ‘n nuwe koffie-kletser?  Dalk is dit stiller sonder my langs die sportveld?  Die wêreld staan nie stil nie, verander nie, wag nie.

Ek leer ken die vreemde een verdwaal na die ander en doen inkopies in gebroke Nederlands een winkel na die ander.  Die verlang en ‘homesick’ sal nog kom en die meisies gaan afdae hê soos vandag.

Gister is ons oppad na ons hotel-huis toe na kerk; ‘n mens is lief vir die Here in enige taal.  Hy het iets gesê van die Bybel en Jesus wat ons GPS is sodat ons nie die verkeerde pad vat nie … baie gepas vir my vreemde paaie wat ek so saam die GPS gery het die week.

Ek kyk na my span in die truspieëltjie.  Emmie se onophoudelike gebabbel in beskrywende sinne wat al hoe meer Engelse woord bevat, Callie se onverwagte, snaaks, sarkastiese aanmerking nou en dan; sy vertel haar storie op haar eie stil manier.  Lyf, die passasier.  Sy oë sag en blou … gelukkig.  Ek weet alles is nie altyd perfek nie en dit gaan nie altyd wees nie … Maar vir nou, vir die oomblik, deur die vensters van my auto, is die nuut en die vreemd … perfek!

Advertisements

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out /  Verander )

Google photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google. Log Out /  Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out /  Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out /  Verander )

Connecting to %s